علی بن حسن خُنَیزی (۱۲۹۱-۱۳۶۳ق)، از فقیهان و متکلمان امامی قرن سیزدهم و چهاردهم قمری. به جهت بحرینی بودن خاندانش، اورا نیز دانا بحرینی میشمارند. خنیزی منسوب به قوم و قبیله آل خنیز میباشد. او تحصیلاتش را در قطیف شروع نمود و در نجف تمام کرد. بعد از آن به قطیف برگشت و به درس دادن علم ها شرعی پرداخت و برای مدتی ذمه دار منصب قضاوت تشریفات ترحیم مشهد نیز شد.
از استادان وی در نجف میقدرت به روحانی الشریعة اصفهانی و محمدکاظم خراسانی اشاره نمود. از او اثراتی یک سری در فقه، اصول و صحبت به مکان باقیمانده میباشد.
زیست طومار
فامیل
علی بن حسن خنیزی منسوب به آل خُنَیز میباشد این فامیل در بحرین مستقر بودند و آنگاه به قطیف سفر کردند. از این قوم و قبیله عالمان بزرگی ازجمله بابا خنیزی حسن بن مهدی و جدّش برخاستهاند.
لقب لقباش را ابوالحسن گذاشتند تا از برادرزادهاش (علی بن حسن علی خُنَیزی) که همنام و معاصر وی بود متمایز شود.[۱]
به دنیا آمدن و درگذشت
علی در ۱۲۹۱ق در قطیف چشم به جهان گشود. و در ۱۳۶۳ق در همانجا درگذشت و در مقبرۀ حبّاکه به خاک ودیعه شد.[۲]
فرزندان
دو بدن از فرزندان وی به اسم عبدالحمید و محمد سعید، شعر سرا و ادیب بودند. عبدالله، کتاب ذِکرَی الامامِ الخنیزی را دربارۀ معاش پدرش به رشتۀ تحریر درآورده که در ۱۳۷۰ق در نجف چاپ شد.[۳]
کارهای علمی
اساتید
خنیزی در آغاز در قطیف به نگهداری قرآن پرداخت. بعضا از استادان مقدمات علم ها فقاهتی وی عبارتند از:
محمد علی نَهَاش
عبدالله آل نصرالله
منصور جشّی محمد علی آل عبدالجبّار
او در ۱۳۱۳ق عازم مهاجرت حج شد و 1 سال آن گاه برای کامل شدن دروس خویش به نجف رفت و نزد فقیهان پایین شاگردی کرد:
محمد هادی همدانی
محمد طه نجف
سید ابوتراب خوانساری
فتح الله بن محمد جواد نمازی مشهور به روحانی الشریعة اصفهانی
محمدکاظم خراسانی
اذن داستان
او از سید ابوتراب خوانساری، آخوند محمد کاظم خراسانی، روضه خوان الشریعة اصفهانی و اسدالله شوشتری اذن داستان داشت.[۴]
شاگردان
بعضا از شاگردان وی عبارتند از:
علی جشّی
فرج عمران قطیفی
منصور آل سیف[۵]
اثر ها
از خنیزی اثراتی در فقه، اصول و سخن برجای باقیمانده میباشد.
اثر ها فقاهتی
دلائل الاحکام فی تفصیل شرایع الاسلام: در فقه استدلالی که در دو مجلد در ۱۳۹۵ ق در نجف به چاپ رسیده میباشد.
رسالة فی عدة الحامل المتوفی عنها زوجها
المنهج فی العمرة و الحج یا این که نعم المنهج: دو توشه با تقریظ سید محسن حکیم و ابوالقاسم خویی در نجف به چاپ رسید.
شیوه النجاة یا این که رسالة الشّکّیة: درباره شکیات نماز.
رسالة الرضاع یا این که الرضاعیة و شیوه النجاة؛ رسالۀ عملیه اوست.[۶]
اثرها کلامی
الدعوة الاسلامیة الی وحدة اهل السنة و الامامیة یا این که الردّ علی (صراع الحق): در رد الصراع دربین الاسلام و الوثنیة عبدالله علی قصیمی که در ۱۳۷۶ق در بیروت چاپ گردیده است.
لسان الصدق در رد احقاق الحق موسی بن باقر اسکویی
بقیه اثرها
روضة المسائل فی ثابت اصول الدین بالدلائل
رسالة فی اصول الدین
الخِلسة اینجانب الزمن فی مفهوم التسامح فی ادلة السنن: در اصول فقه
قَبسة العَجلان فی مفهوم الکفر و الایمان و الطاعة و العصیان، این چهار تاثیر و رسالۀ شرعی عدّة الحاملدر یک مجلد در ۱۳۶۹ق در نجف به چاپ رسید.
المناظرات: بارها در نجف و بیروت به چاپ رسید.[۷]
برگشت به قطیف
خنیزی در ۱۳۲۸ برای زیارت امام رضا (ع) به کشورایران مهاجرت کرد و 1 سال بعد از آن به قطیف برگشت و به درس دادن و تربیت شاگردان پرداخت. مدتی نیز ذمه دار منصب قضاوت شوید.[مستلزم منبع]
پانویس
آقا بلندمرتبه طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۰ و پانویس۱؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۱-۱۳۹۲؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵
آقا والا طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۲-۱۳۹۳
بحرانی، انوار البدرین، ص۳۷۳۳-۳۷۸؛ آقا گرانقدر طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۱؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵
امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵؛آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی التصانیف الشیعة، ج۷، ص۲۴۰
آقا گران قدر طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۲؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵-۲۹۶؛ امینی، معجم الرجال الفکر و الادب فی النجف، ص۱۶۰
امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵؛ آقا تعالی طهرانی، الذریعة الی التصانیف الشیعة، ج۱۱، ص۸۷، ج۱۷، ص۳۵؛ برای تمامی اثر ها نک: خنیزی، ذکری الامام الخنیزی، ص۸۵-۹۱؛ کورکیس عوّاد، معجم المؤلفین العراقیین، ج۱، ص۶۱؛ امینی، معجم المطبوعات النجفیة، ص۲۰۳، ۲۰۴
علی بن حسن خُنَیزی (۱۲۹۱-۱۳۶۳ق)، از فقیهان و متکلمان امامی قرن سیزدهم و چهاردهم قمری. به جهت بحرینی بودن خاندانش، اورا نیز دانا بحرینی میشمارند. خنیزی منسوب به قوم و قبیله آل خنیز میباشد. او تحصیلاتش را در قطیف شروع نمود و در نجف تمام کرد. بعد از آن به قطیف برگشت و به درس دادن علم ها شرعی پرداخت و برای مدتی ذمه دار منصب قضاوت تشریفات ترحیم مشهد نیز شد.
از استادان وی در نجف میقدرت به روحانی الشریعة اصفهانی و محمدکاظم خراسانی اشاره نمود. از او اثراتی یک سری در فقه، اصول و صحبت به مکان باقیمانده میباشد.
زیست طومار
فامیل
علی بن حسن خنیزی منسوب به آل خُنَیز میباشد این فامیل در بحرین مستقر بودند و آنگاه به قطیف سفر کردند. از این قوم و قبیله عالمان بزرگی ازجمله بابا خنیزی حسن بن مهدی و جدّش برخاستهاند.
لقب لقباش را ابوالحسن گذاشتند تا از برادرزادهاش (علی بن حسن علی خُنَیزی) که همنام و معاصر وی بود متمایز شود.[۱]
به دنیا آمدن و درگذشت
علی در ۱۲۹۱ق در قطیف چشم به جهان گشود. و در ۱۳۶۳ق در همانجا درگذشت و در مقبرۀ حبّاکه به خاک ودیعه شد.[۲]
فرزندان
دو بدن از فرزندان وی به اسم عبدالحمید و محمد سعید، شعر سرا و ادیب بودند. عبدالله، کتاب ذِکرَی الامامِ الخنیزی را دربارۀ معاش پدرش به رشتۀ تحریر درآورده که در ۱۳۷۰ق در نجف چاپ شد.[۳]
کارهای علمی
اساتید
خنیزی در آغاز در قطیف به نگهداری قرآن پرداخت. بعضا از استادان مقدمات علم ها فقاهتی وی عبارتند از:
محمد علی نَهَاش
عبدالله آل نصرالله
منصور جشّی محمد علی آل عبدالجبّار
او در ۱۳۱۳ق عازم مهاجرت حج شد و 1 سال آن گاه برای کامل شدن دروس خویش به نجف رفت و نزد فقیهان پایین شاگردی کرد:
محمد هادی همدانی
محمد طه نجف
سید ابوتراب خوانساری
فتح الله بن محمد جواد نمازی مشهور به روحانی الشریعة اصفهانی
محمدکاظم خراسانی
اذن داستان
او از سید ابوتراب خوانساری، آخوند محمد کاظم خراسانی، روضه خوان الشریعة اصفهانی و اسدالله شوشتری اذن داستان داشت.[۴]
شاگردان
بعضا از شاگردان وی عبارتند از:
علی جشّی
فرج عمران قطیفی
منصور آل سیف[۵]
اثر ها
از خنیزی اثراتی در فقه، اصول و سخن برجای باقیمانده میباشد.
اثر ها فقاهتی
دلائل الاحکام فی تفصیل شرایع الاسلام: در فقه استدلالی که در دو مجلد در ۱۳۹۵ ق در نجف به چاپ رسیده میباشد.
رسالة فی عدة الحامل المتوفی عنها زوجها
المنهج فی العمرة و الحج یا این که نعم المنهج: دو توشه با تقریظ سید محسن حکیم و ابوالقاسم خویی در نجف به چاپ رسید.
شیوه النجاة یا این که رسالة الشّکّیة: درباره شکیات نماز.
رسالة الرضاع یا این که الرضاعیة و شیوه النجاة؛ رسالۀ عملیه اوست.[۶]
اثرها کلامی
الدعوة الاسلامیة الی وحدة اهل السنة و الامامیة یا این که الردّ علی (صراع الحق): در رد الصراع دربین الاسلام و الوثنیة عبدالله علی قصیمی که در ۱۳۷۶ق در بیروت چاپ گردیده است.
لسان الصدق در رد احقاق الحق موسی بن باقر اسکویی
بقیه اثرها
روضة المسائل فی ثابت اصول الدین بالدلائل
رسالة فی اصول الدین
الخِلسة اینجانب الزمن فی مفهوم التسامح فی ادلة السنن: در اصول فقه
قَبسة العَجلان فی مفهوم الکفر و الایمان و الطاعة و العصیان، این چهار تاثیر و رسالۀ شرعی عدّة الحاملدر یک مجلد در ۱۳۶۹ق در نجف به چاپ رسید.
المناظرات: بارها در نجف و بیروت به چاپ رسید.[۷]
برگشت به قطیف
خنیزی در ۱۳۲۸ برای زیارت امام رضا (ع) به کشورایران مهاجرت کرد و 1 سال بعد از آن به قطیف برگشت و به درس دادن و تربیت شاگردان پرداخت. مدتی نیز ذمه دار منصب قضاوت شوید.[مستلزم منبع]
پانویس
آقا بلندمرتبه طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۰ و پانویس۱؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۱-۱۳۹۲؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵
آقا والا طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۲-۱۳۹۳
بحرانی، انوار البدرین، ص۳۷۳۳-۳۷۸؛ آقا گرانقدر طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۱؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵
امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵؛آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی التصانیف الشیعة، ج۷، ص۲۴۰
آقا گران قدر طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قسم۴، ص۱۳۹۲؛ امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵-۲۹۶؛ امینی، معجم الرجال الفکر و الادب فی النجف، ص۱۶۰
امین، اعیان الشیعة، ج۸، ص۲۹۵؛ آقا تعالی طهرانی، الذریعة الی التصانیف الشیعة، ج۱۱، ص۸۷، ج۱۷، ص۳۵؛ برای تمامی اثر ها نک: خنیزی، ذکری الامام الخنیزی، ص۸۵-۹۱؛ کورکیس عوّاد، معجم المؤلفین العراقیین، ج۱، ص۶۱؛ امینی، معجم المطبوعات النجفیة، ص۲۰۳، ۲۰۴
راهنمای انتخاب سبک پذیرایی در مراسم ترحیم مشهد بر اساس زمان برگزاری و نوع مهمانان